Site icon Bilimin Hafıza Çöplüğü

Artemis , Ay Keşif Programı Nedir ?

Artemis Programın Gelişimi

Artemis programı ile NASA, Ay yüzeyini her zamankinden daha fazla keşfetmek için yenilikçi teknolojiler kullanarak 2024 yılına kadar Ay’a ilk kadını ve bir sonraki adamı Ay’a indirmeyi planlıyor. Nasa ilk On yılın sonunda ticari ve uluslararası ortakları ile işbirliği yaparak sürdürülebilir keşifler yapacak. Ardından, bir sonraki dev adım olan astronotları Mars’a göndermek için Ay’da ve bu projede öğrendikleri bilgi ve becerilerini geliştirmeyi hedeflemektedir.

Artemis Programı, hâlihazırda devam etmekte olan insanlı Ay yolculuğu programıdır. Projenin ismini aldığı Artemis, Yunan mitolojisinde tanrı Apollon’un ikiz kız kardeşi ve ay tanrıçasıdır.

Program ağırlıklı olarak NASA tarafından yürütülmekte olup ticari uzay şirketleri ve ESA, JAXA, CSA gibi uluslararası ortaklarla birlikte çalışılmaktadır. Projenin amacı “ilk kadın ve sıradaki erkeği” Ay’ın güney kutbuna indirmek olarak ifade ediliyor.

NASA, Artemis’i uzun vadede Ay’da kalıcı yapılar için temel atmak, yerleşmek ve en sonunda Mars’a insan göndermek için bir adım olarak görüyor. Hedef olarak güney kutbunun seçilmesinin sebebi ise yakın zamanda Ay’ın güney kutbunda donmuş halde su keşfedilmiş olması. Keşiften sonra ABD dışında diğer ülkelerin uzay kuruluşları da dikkatini bu yöne çevirdi.


Artemis programı kapsamında şu ana kadar kesinleşmiş üç uçuş bulunuyor. 2021, 2022 ve 2024’te gerçekleştirilecek bu görevlerde her şey planlandığı gibi giderse 2030’a kadar uçuşlar devam edecek. Artemis programı tamamlandığında Ay’ın yerleşme ve kolonizasyon için hazır hale geleceği düşünülüyor.

Artemis Programın Gelişimi

Mevcut Artemis programı, TakımYıldız Programı ve Asteroit Yönlendirme Görevi gibi iptal edilen NASA projelerinin ve görevlerinin birkaç ana bileşenini içeriyor. Başlangıçta; 2005 NASA Yetkilendirme Yasası ile yasalaştırılan TakımYıldız Programı, Ares I, Ares V, Mürettebat Keşif Aracı ve Orion’ın geliştirilmesini içeriyordu. Bu durum 2000’lerin başından 2010 yılına kadar sürdü.

Mayıs 2009’da ABD başkanı Barack Obama; Uluslararası Uzay İstasyonu’na destek, Alçak Dünya yörüngesinin ötesinde (Ay Mars ve yakın Dünya nesneleri dahil) misyonların geliştirilmesi ve ticari alanların kullanılması dahil olmak üzere çeşitli hedefleri dikkate almak amacıyla Augustine Komitesi’ni kurdu. Komite, TakımYıldız Programı’nın büyük oranda yetersiz kaldığı ve 2020’de Ay’a iniş yapmanın imkânsız olduğu sonucuna vardı. TakımYıldız Programı daha sonra beklemeye alındı.

Başkan Obama, 15 Nisan 2010 tarihinde Kennedy Uzay Merkezi’nde yaptığı konuşmada yönetimin NASA planlarını açıkladı ve programın cansız hale geldiği gerekçesiyle TakımYıldız Programı’nın Orion’ın dahil olmadığı unsurlarını iptal etti. Bunun yerine 6 milyar dolarlık ek fon teklif etti ve 2015 yılına kadar, 2030 yılının ortalarında Mars yörüngesinde insanlı misyonlar için, hazır olacak yeni bir ağır roket programı geliştirilmesi çağrısında bulundu.

11 Ekim 2010’da başkan Obama; uzay mekiği, TakımYıldız Programı ve diğer NASA programlarının işgücü, varlık ve yeteneklerinin kullanımını en üst düzeye çıkarırken aynı zamanda 2016’dan itibaren başlayacak olan Alçak Dünya yörüngesinin ötesinde görevler ve Mürettebat Keşif Aracı için geliştirilecek olan Uzay Fırlatma Sistemi’nin derhal geliştirilmeye başlanması için gereklilikleri içeren 2010 NASA Yetkilendirme Yasasını imzaladı. Kanun ayrıca uzay araştırma çerçevesine bağlı uzay teknolojileri ve robotik yeteneklere yatırım yaptı; ticari yörünge taşımacılığı, ticari tedarik hizmetleri desteklemeye devam etti ve ticari mürettebat geliştirme programlarını genişletti.

30 Haziran 2017’de başkan Donald Trump, başkan yardımcısı Mike Pence başkanlığında Ulusal Uzay Konseyi’nin yeniden kurulması için bir yürütme emri imzaladı. Trump yönetiminin ilk bütçe teklifi Dünya bilimsel araştırmalarının azaltılması ve NASA’nın eğitim bürosunun kaldırılmasını isterken Obama dönemi insanlı uçuş programlarını yerinde tuttu: ticari ikmal hizmetleri, ticari mürettebat geliştirme, Uzay Fırlatma Sistemi ve derin uzay görevleri için Orion uzay aracı gibi.

11 Aralık 2017’de başkan Trump, insanlığın Ay’a dönüşü için ABD tarafından yönetilen, özel sektör ortaklarıyla entegre bir program ve ardından Mars ve ötesine misyonlar sağlayan ulusal alan politikasında bir değişiklik olan Uzay Politikası Direktifi 1’i imzaladı. Bu yeni politika, NASA yöneticisinden “Güneş Sistemi boyunca insanlığın genişlemesini sağlamak ve Dünya’ya yeni bilgi ve fırsatları geri getirmek için ticari ve uluslararası ortaklarla yenilikçi ve sürdürülebilir bir keşif programına öncülük etmesini” istiyor. Amaç; hükümeti, özel sektörü ve insanları Ay’a geri döndürme ve Mars’ta nihai olarak insan keşfinin temellerini atma yolundaki uluslararası çabaları daha etkin bir şekilde organize etmek.

26 Mart 2019’da başkan yardımcısı Mike Pence, NASA’nın Ay’a iniş hedefinin 2024 yılında planlanan bir inişle 4 yıl hızlandırılacağını duyurdu. 14 Mayıs 2019’da NASA yöneticisi Jim Bridenstine, yeni programın Yunan mitolojisinde tanrı Apollon’un ikiz kız kardeşi ve Ay tanrıçası olan “Artemis”in ismini alacağını duyurdu.

Şubat 2020’de Beyaz Saray, 2021 mali yıl bütçesinin bir parçası olarak Artemis Programı’nı karşılamak için %12’lik bir fon artışı talep etti. Toplam bütçe yılda 25,2 milyar dolar olacak ve 3,7 milyar dolar bir insanlı iniş sistemine ayrılacak. NASA mali işler genel müdürü Jeff DeWit, projeyle ilgili demokratik endişelere rağmen ajansın kongre aracılığıyla bu bütçeyi elde etmesinin “harika bir vuruş” olduğunu düşündüğünü söyledi.

Exit mobile version